Video-project CEWIN 2019

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur
adipiscing elit. Etiam posuere varius
magna, ut accumsan quam pretium
vel. Duis ornare

Latest News
Follow Us
GO UP

= Nederlands-Indie =

INDISCHE VERHALEN

Koloniaal tijdperk
Vanaf de 16e eeuw is de Hollandse aanwezigheid in de archipel goed gedocumenteerd. Bekend is natuurlijk de rol van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), die via handelsverdragen met lokale vorsten het gebied steeds verder uitbreidde. Na het faillissement van de VOC gingen de bezittingen en eigendomsrechten over op de Nederlandse Staat en vanaf 19 augustus 1816 wordt de naam Nederlands-Indië. Gebruikt voor dit overzeese gebied van het Koninkrijk der Nederlanden.

Het in 1819 opgerichte Koninklijke Nederlandsch-Indische Leger (KNIL) was vooral gericht op het bewaren van de interne vrede, niet zo zeer op de verdediging tegen andere landen. Dat wil niet zeggen dat geen veldslagen werden geleverd, getuige de Java-oorlog (1825-1830) en de Atjeh-oorlog 1873-1914).

300 jaar Hollandse aanwezigheid als koloniale heersers heeft geleid tot een feodale maatschappij met een duidelijke tweedeling langs etnische lijnen: de Hollanders en de inlanders (nu zouden we hen wellicht politiek-correct als autochtone bewoners van de archipel beschouwen). Door liaisons met inlandse vrouwen (in 1860 woonden er slechts zo’n 330 in Nederland geboren vrouwen) werden kinderen geboren met gemengd Nederlands/inlands bloed: de Indo-Europeanen. Dat wil zeggen indien de kinderen door de Hollandse vader werden erkend en daardoor werden opgenomen in de registers voor Europeanen. Indien dat niet het geval was, dan werden moeder en kind veelal teruggestuurd naar de kampongs. Soms werd alleen de moeder weggestuurd en zag zij haar kind nooit meer terug.

De houding van de Indo-Europeanen ten opzichte van de blanke Hollanders (‘totoks’) is ambivalent: enerzijds vol ontzag, anderzijds doortrokken van wrok. Ten opzichte van de inlanders is er ontkenning, soms zelfs schaamte en gevoelens van superioriteit. De voorkeur lag bij de Hollandse bovenlaag, mede vanwege prestige en status. Natuurlijk zijn deze bevindingen gegeneraliseerd; meer over dit onderwerp is te lezen in ‘Indisch is een gevoel’ van onderzoekster Marlene de Vries.

Tweede Wereldoorlog
In de Tweede Wereldoorlog kwam alles anders te liggen. Op 7 december 1941 voerde Japan een verrassingsaanval uit op de Amerikaanse Marinebasis op Pearl Harbor. Als een van de eerste landen verklaarde Nederland de volgende dag de oorlog aan Japan en werd het KNIL in zijn geheel gemobiliseerd, inclusief de Stadswacht en de Landstorm.

Op 1 maart 1942 landen Japanse troepen op Java en een week later capituleerde de Indische regering. De Nederlandse regering werd ontbonden en de bestuursposten werden ingenomen door Japanners en Indonesi.rs. Nederlanders werden van heersers ondergeschikten: militairen en burgers (Nederlanders en indo’s) werden geïnterneerd in Jappenkampen. In die kampen was het vooral geboden om ‘onzichtbaar’ te zijn, zodat je zo min mogelijk kans liep te worden blootgesteld aan de onberekenbare wreedheden van de Jap. Indo’s konden zich van internering vrijwaren door te wijzen op hun Indonesische of Duitse afkomst, althans op Java.

Lees meer

Het project

Aanvangsdatum: 1 januari 2021

Einddatum: n.v.t.

Opdrachtgever
Stichting Verbinding door Verbeelding

Regisseur

Dennis Brussaard

dennis@geefeengezicht.nl

06 54628928

Projectmanager

Carel Banse

carel@geefeengezicht.nl

06 44752934

Dit project is mede mogelijk gemaakt door

Uw naam en logo hier?

De getroffenen